بررسی پاسخ فنولوژیکی انگور بی‌دانه سفید به تغییر اقلیم در شهرستان قوچان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

3 دانشیار گروه باغبانی و فضای سبز، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.

10.30466/rip.2026.57196.1367

چکیده

مطالعات جهانی بیانگر اثرات قابل توجه تغییرات اقلیمی در دهه‌های آینده بر تولیدات کشاورزی است. یکی از این اثرات، تغییر طول دوره رشد و نمو گیاهان به دلیل افزایش دما است. انگور یکی از محصولات مهم باغی جهان به لحاظ حجم تولید و گردش اقتصاد کشاورزی است. بررسی پاسخ فنولوژیکی انگور به افزایش دما در دهه‌های آینده می‌تواند در راستای تصمیم‌گیری‌های استراتژیک برای تولید این محصول بسیار مفید باشد. در پژوهش حاضر، اثر افزایش دما در دوره‌های آینده (2040-2021، 2060-2041 و 2080-2061) بر تغییرات طول دوره مراحل فنولوژیکی انگور رقم بی‌دانه سفید در شهرستان قوچان که از نواحی مهم تولید انگور در استان خراسان رضوی است، مورد بررسی قرار گرفته است. برای انجام این کار، از خروجی 15 مدل اقلیمی CMIP6 تحت دو سناریوی اقلیمی بینابینی (SSP245) و بدبینانه (SSP585) استفاده شد. نتایج حاکی از آن است که در دوره‌ 2080-2061 تحت سناریوی بدبینانه، طول دوره فنولوژی انگور رقم بی‌دانه سفید تا 25 روز کاهش خواهد یافت که این نتیجه بر اساس میانگین نتایج همه مدل‌های اقلیمی مورد مطالعه بدست آمده است. این کاهش طول دوره فنولوژی، اثرات قابل توجهی بر کیفیت و کمیت محصول انگور در این منطقه در دوره‌های زمانی آینده خواهد داشت. به دلیل اثرات توام افزایش دما و CO2 بر عملکرد گیاهان، توصیه می‌شود در مطالعات آتی، این موضوع درباره ارقام مختلف انگور مورد بررسی قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها