ارزیابی خصوصیات مورفوبیولوژیکی تعدادی ژنوتیپ کم رشد و زودبارده گردو در استان آذربایجان غربی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیاربخش تحقیقات علوم زراعی و باغی ، مرکز تحقیقات کشاورزی و آموزش منابع طبیعی آذربایجان غربی، ارومیه، ایران.

10.30466/rip.2025.56047.1344

چکیده

به منظوردستیابی به پایه ها و ارقام پاکوتاه و زود بارده گردو، تعداد 14 ژنوتیپ کم رشد و زود بارده گردو از مناطق مختلف استان آذربایجان غربی شناسایی و مورد ارزیابی قرار گرفتند. بر اساس نتایج، تنوعی از صفات مورفوبیولوژیک درجمعیت مورد مطالعه مشاهده گردید. ارزیابی عادت رشد  و قدرت رشد ژنوتیپ‏ها نشان داد که اغلب آنها از قدرت رشد کم و متوسط نسبت به ارقام استاندارد برخوردارند. تجزیه خوشه‏ایی ژنوتیپ­های مورد مطالعه را  در دو گروه تفکیک نمود. بخش عمده­ای از ژنوتیپ­ها بدلیل قدرت رشد کم تا متوسط، عادت باردهی جانبی بالا و عادت رشد نیمه عمودی در یک گروه قرار گرفتند. این ژنوتیپ‏ها پتانسیل لازم برای استفاده در کشت های متراکم و نیمه متراکم را دارا بودند. در ژنوتیپ‏های مورد مطالعه وزن مغز بین 4/5 تا 6/49 گرم متغیر بود. تاثیر نوع پایه بذری بر درصد­گیرایی، سایز نهال و باردهی نهال در سال دوم معنی‏دار بود. نتایج نشان داد که ژنوتیپ‏های کم رشد در مقایسه با بذور جنگلی سبب کاهش قدرت رشد و القای زودباردهی در پیوندک شدند. بیشترین کاهش رشد و افزایش باردهی در سال دوم مربوط به ترکیب پیوندی SA1/SA1بود. نتایج پژوهش حاضر و مطالعات تکمیلی می‏تواند در توسعه ترکیب­های پیوندی مناسب برای احداث کشت‏های متراکم گردو و کاهش مشکلات مرتبط با درختان بزرگ سنتی مفید باشد.

کلیدواژه‌ها