تأثیر تنوع ژنتیکی بر عناصر معدنی، ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و صفات کیفی میوه‌های مرکبات در خوزستان، ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

2 استاد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

10.30466/rip.2026.56979.1363

چکیده

مرکبات یکی از اقتصادی­ترین محصولات جهانی است که ارزش غذایی و اقتصادی این محصول به شدت به کیفیت آن­ها وابسته است. کیفیت مرکبات نه تنها به شکل ظاهری میوه از جمله اندازه، شکل، رنگ و عدم وجود بیماری وابسته می­باشد بلکه به خصوصیات کیفی از جمله طعم، مزه، ویتامین­ها و مواد معدنی میوه نیز بستگی دارد. این پژوهش به منظور بررسی برخی خصوصیات کیفی و معدنی پانزده رقم مرکبات خوزستان در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی در آزمایشگاه دانشکده کشاورزی دانشگاه شهید چمران اهواز انجام گرفت. نتایج نشان داد که نوع رقم، خصوصیات کیفی و معدنی را تحت تأثیر قرار می­دهد به طوری­که در بین ارقام مورد مطالعه، لیمو شیرین دارای بیشترین میزان pH  (4/8)، شاخص طعم (11/96) و ویتامین­ث (90/93 میلی­گرم در 100 میلی­لیتر آب میوه) بود. میزان مواد جامد محلول در لیمو شیرین 50/5 درصد نسبت به لیموی اورکا و 43/33 درصد نسبت به لیمو سنگی بالاتر بود. اسیدیته قابل تیتراسیون در لیمو سنگی دارای بیشترین میزان (10/41 درصد) بود. ظرفیت آنتی اکسیدانی در لیموی اورکا نسبت به لیمو سنگی و لیمو شیرین به ترتیب افزایش 0/95 و 5/61 درصدی داشت. در بین همه ارقام بیشترین میزان آنتوسیانین (0/231 میلی­گرم در 100 میلی آب میوه) مربوط به نارنگی تمپل بود. بیشترین شاخص طعم میوه در لیمو شیرین و مواد معدنی در پرتقال والنسیا به دست آمد که می­تواند برتری ارقام را در مصرف تازه­خوری و تامین عناصر غذایی نشان دهد. به‌طور کلی، تفاوت‌های معنی‌دار بین ارقام مرکبات از نظر ویژگی‌های کیفی و معدنی مشاهده شد که نشان دهنده تاثیر انتخاب رقم مناسب در بهبود کیفیت تغذیه‌ای، افزایش ارزش اقتصادی و توسعه تجارت مرکبات می‏باشد.

کلیدواژه‌ها